
Kulturë· Gjirokastër
Shtëpia Skënduli
Shtëpia Skënduli është një nga shtëpitë tradicionale më të vjetra dhe më të shquara në Gjirokastër, që daton që nga viti 1780.
Shtëpia Skënduli është një nga shtëpitë tradicionale më të vjetra dhe më të shquara në Gjirokastër, që daton që nga viti 1780. Kjo rezidencë trekatëshe është një shembull i shquar i arkitekturës tradicionale shqiptaro-osmane, që pasqyron stilin e jetës, strukturën shoqërore dhe artizanatin e familjeve të pasura në rajon. Shtëpia dallohet nga fasada e saj e dekoruar bukur, me afreske tradicionale, si dhe nga dimensionet e saj mbresëlënëse: 64 dritare, 44 dyer dhe nëntë oxhaqe, që tregojnë pasurinë dhe statusin e lartë shoqëror të familjes që dikur jetonte atje. Ajo ka dy hyrje të ndara: njëra e përdorur tradicionalisht për njerëzit dhe hyrja kryesore e shtëpisë, dhe një tjetër për sjelljen e kafshëve dhe mallrave bujqësore nga tokat e familjes. Shtëpia përfshin gjithashtu një bunker mbrojtës, që pasqyron rëndësinë e sigurisë në arkitekturën tradicionale të banimit. Ndër tiparet e saj praktike janë fërngjiji (objektet tradicionale të magazinimit dhe ngrohjes) dhe një rezervuar i madh nëntokësor uji, ku uji i shiut mblidhej nga çatia dhe ruhej për përdorim shtëpiak. Tre breza të së njëjtës familje jetonin së bashku nën një çati, duke ndjekur strukturën tradicionale të familjes së zgjeruar. Vëmendje e veçantë iu kushtua mikpritjes, me dhomat më të dekoruara bukur të rezervuara për mikpritjen dhe akomodimin e mysafirëve.
Një nga hapësirat më mbresëlënëse në shtëpi është Dhoma e Nuses, dhoma më e dekoruar me hollësi në rezidencë. Zbukurimet e saj paraqesin lulen e shegës, një simbol tradicional i begatisë, bollëkut dhe pjellorisë. Kjo dhomë luante një rol të rëndësishëm në ceremonitë e dasmës. Sipas traditës lokale, nusja hynte në dhomë dhe qëndronte aty për afërsisht një orë përpara se t'u bashkohej grave të tjera në dhomën fqinje.
Gjatë festimeve të dasmës, në këtë dhomë mblidheshin edhe burrat. Dallimi në nivelet e kateve tradicionalisht interpretohet si simbol i dallimit në statusin shoqëror dhe hierarkinë e njerëzve që merrnin pjesë në ceremoni. Sot, Shtëpia e Skëndulit u ofron vizitorëve një pasqyrë interesante të jetës familjare, traditave familjare, arkitekturës dhe mikpritjes së familjeve të pasura të Gjirokastrës gjatë shekujve 18 dhe 19. Ajo qëndron si një shembull i vlefshëm i trashëgimisë së pasur arkitekturore dhe kulturore të qytetit.
Foto






