Guri i Qytetit

Guri i Qytetit është një monument natyror dhe kulturor i kategorisë së parë, i vendosur pranë qendrës së qytetit të Përmetit. Ai përbën një nga simbolet më të rëndësishme të qytetit, duke ndërthurur vlera natyrore, historike, kulturore dhe arkeologjike. Shkëmbi ka një lartësi që varion nga 28 deri në 42 metra, një diametër rreth 30 metra dhe një sipërfaqe prej afërsisht 650 m².
Në majën e tij ruhen rrënojat e mureve të një fortese mesjetare, si dhe gjurmë të një sterë uji, të një ndërtese të paidentifikuar dhe të një kulle vrojtimi. Sipas studiuesve, fortesa mendohet të jetë ndërtuar gjatë Mesjetës së Hershme dhe të ketë shërbyer si pikë mbrojtëse strategjike, me pamje mbi luginën e lumit Vjosë.
Rëndësia historike e Gurit të Qytetit dëshmohet edhe nga përshkrimet e udhëtarëve të huaj. Eduart Spencer, në udhëtimin e tij në vitin 1850, përmend rrënojat e një kishe të ndërtuar në majë të shkëmbit, pranë së cilës ndodhej një pus me ujë burimi shumë të pastër. Sipas traditës së kohës, Shën Pali kishte predikuar në këtë kishë dhe e kishte bekuar ujin, i cili konsiderohej mrekullibërës. Për këtë arsye, vendi tërhiqte shumë pelegrinë të krishterë nga krahina të ndryshme, të cilët vinin për të kërkuar faljen e mëkateve ose shërim nga sëmundjet. Spencer përmend gjithashtu se vizita në këtë vend kërkonte leje nga guvernatori.
Guri i Qytetit lidhet gjithashtu me një legjendë të njohur për origjinën e emrit të Përmetit. Sipas traditës popullore, gjatë pushtimit osman të vitit 1417, qeveritari vendas Premti, pasi rezistoi heroikisht, refuzoi të binte i gjallë në duart e pushtuesve. Së bashku me të bijën, Aleksandrën, ai u hodh nga shkëmbi drejt lumit Vjosë. Legjenda thotë se emri i qytetit rrjedh nga emri i Premtit, ndërsa kjo ngjarje është përcjellë ndër breza si simbol i qëndresës dhe sakrificës.
Sot, Guri i Qytetit mbetet një pikë referimi e rëndësishme për historinë, kulturën dhe identitetin e Përmetit. Vlerat e tij natyrore, rrënojat arkeologjike, dëshmitë historike dhe legjendat që e rrethojnë e bëjnë atë një pasuri të çmuar të trashëgimisë kulturore shqiptare dhe një atraksion të rëndësishëm për vizitorët vendas dhe të huaj.