Kaloni te përmbajtja
gjiro
Eksploroni hartën

Kulturë· Gjirokastër

Kalaja e Gjirokastrës

Kalaja e Gjirokastrës është një nga monumentet më të rëndësishme historike dhe kulturore në Shqipëri. E vendosur në një kodër madhështore me pamje nga qyteti, ajo ofron pamje panoramike të Luginës së Drinos dhe peizazhit përreth.

Kalaja e Gjirokastrës është një nga monumentet më të rëndësishme historike dhe kulturore në Shqipëri. E vendosur në një kodër madhështore me pamje nga qyteti, ajo ofron pamje panoramike të Luginës së Drinos dhe peizazhit përreth. Gjurmët më të hershme të vendbanimit në këtë kodër datojnë që nga antikiteti, veçanërisht shekujt 4-5 para Krishtit, siç dëshmohet nga zbulimet arkeologjike, duke përfshirë amfora dhe mbetje të tjera të lashta. Megjithatë, për shkak të rindërtimeve dhe zgjerimeve të shumta gjatë shekujve, është e vështirë të përcaktohet mosha e saktë e secilës pjesë individuale të fortesës. Kalaja iu nënshtrua disa fazave të ndërtimit dhe rindërtimit, me një nga ndërhyrjet më të rëndësishme që ndodhi në shekullin e 18-të nën Ali Pashën e Tepelenës, sundimtarin e Pashallëkut të Janinës. Ai e transformoi atë në një fortesë të rëndësishme strategjike ushtarake. Brenda kompleksit të kështjellës ndodhen disa hapësira me funksione të ndryshme historike, duke përfshirë Divanin e Pashait, një zonë e lidhur me jetën dhe administrimin e oborrit të Ali Pashës.

Një tjetër veçori e shquar është Kulla e Sahatit, e cila pasqyron transformimet arkitekturore që ndodhën gjatë periudhës osmane. Kalaja gjithashtu strehon skenën e Festivalit Kombëtar Folklorik, të ndërtuar gjatë periudhës komuniste. Çdo pesë vjet, kjo skenë bëhet një vend takimi për grupe artistike nga të gjitha territoret shqipfolëse, duke prezantuar këngët, vallet, kostumet dhe trashëgiminë e tyre kulturore tradicionale. Një vend të veçantë në këtë traditë mban Iso-Polifonia Shqiptare, e cila u shpall nga UNESCO në vitin 2005 si një Kryevepër e Trashëgimisë Gojore dhe Jomateriale të Njerëzimit. Pranë hyrjes është Galeria e Artit Gjin Zenebishi, së bashku me një ekspozitë të armëve të përdorura gjatë Luftës së Dytë Botërore. Kompleksi i kalasë përmban gjithashtu Muzeun Kombëtar të Armëve, i cili shfaq armë nga periudha të ndryshme historike, si dhe ish-objektet e burgut, të ndërtuara në vitin 1931 gjatë mbretërimit të Mbretit Ahmet Zog. Atraksione të tjera përfshijnë një avion ushtarak amerikan të shfaqur brenda territorit të kalasë, një tank italian dhe monumentin kushtuar luftëtarit partizan, krijuar nga skulptori i njohur shqiptar Odhise Paskali, me origjinë nga Përmeti.

Përtej rëndësisë së saj ushtarake dhe historike, kalaja përfaqëson bërthamën origjinale të zhvillimit urban të Gjirokastrës. Sipas traditës historike, vendbanimi i parë ishte përqendruar brenda mureve të fortesës. Ndërsa popullsia rritej, qyteti gradualisht zgjerohej drejt lagjeve të poshtme, ku zhvillohej edhe Pazari i Vjetër. Arkitektura e Gjirokastrës pasqyron një kombinim dallues të ndikimeve osmane dhe teknikave tradicionale të ndërtimit shqiptar. Kjo mund të shihet në shtëpitë e saj karakteristike prej guri, çatitë e pjerrëta prej guri dhe strukturat banesore si kulla. Këto tipare arkitekturore i kanë dhënë Gjirokastrës emrin "Qyteti i Gurit". Së bashku me vlerat e tij të shquara historike dhe kulturore, qyteti është i përfshirë në Listën e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s. Sot, Kalaja e Gjirokastrës mbetet një dëshmi e rëndësishme e së kaluarës së pasur të qytetit, duke bashkuar elementë të historisë antike, mesjetare, osmane dhe moderne të Shqipërisë brenda një monumenti të vetëm të jashtëzakonshëm.


Foto

gjiro 1
gjiro 2
gjiro 3
gjiro 3
gjiro 4
gjiro 5